Wszystkie opłaty jednego zlecenia, po kolei

Jedno kliknięcie „kup” uruchamia kilka różnych opłat. Część widać od razu, część chowa się w kursie, a jedna pojawia się dopiero przy rozliczeniu roku. Najprościej porównać to do biletu lotniczego: cena w wyszukiwarce wygląda atrakcyjnie, ale potem dochodzi bagaż, wybór miejsca i opłata za kartę. Inwestor, który zna wszystkie pozycje na tym „paragonie”, płaci tylko za to, czego naprawdę potrzebuje, i właśnie na tym polega realna oszczędność.

Co płacisz w chwili złożenia zlecenia

Pierwsza pozycja to prowizja od transakcji, czyli wynagrodzenie pośrednika za przyjęcie i wykonanie zlecenia. Bywa liczona procentowo od wartości, bywa kwotą stałą, a czasem obowiązuje minimalna stawka, która przy małych zleceniach zjada sporą część kapitału. Druga to spread, różnica między ceną kupna a ceną sprzedaży w danej chwili. Nikt nie wystawia za nią rachunku, bo jest wliczona w kurs, więc łatwo ją przeoczyć. Trzecia pojawia się przy instrumentach notowanych w innej walucie niż złotówki: przewalutowanie, w którym koszt kryje się w kursie wymiany przyjętym przez pośrednika. Krótko mówiąc, kurs też jest ceną.

Do tego mogą dojść opłaty za rodzaj zlecenia, na przykład zlecenie z limitem ważne przez kilka dni albo zlecenie złożone telefonicznie zamiast przez aplikację. Przed zatwierdzeniem zawsze sprawdzaj podgląd kosztów i tabelę opłat. Kilka minut lektury przy porannej kawie kosztuje mniej niż niespodzianka na wyciągu.

Koszty, które pracują w tle przez cały czas trzymania

Po zakupie zaczyna się druga część rachunku. Rachunek inwestycyjny może mieć opłatę za prowadzenie lub przechowywanie aktywów, naliczaną co miesiąc albo co kwartał. Fundusze i podobne produkty pobierają opłatę za zarządzanie, wyrażoną w skali roku i potrącaną codziennie z wartości jednostki, więc nigdy nie widzisz jej jako osobnej pozycji. Działa to jak cicha subskrypcja: mała w pojedynczym dniu, wyraźna po latach, bo pomniejsza kwotę, od której liczą się kolejne zyski. Przy instrumentach zagranicznych dochodzi jeszcze kwestia podatku od dywidend pobieranego u źródła i jego rozliczenia w Polsce.

Ostatnia pozycja to podatek od zysków kapitałowych, rozliczany w zeznaniu rocznym na podstawie informacji od pośrednika, które zwykle przychodzą na przełomie zimy i wiosny. Dobra wiadomość jest taka, że prowizje i inne udokumentowane koszty transakcyjne pomniejszają podstawę opodatkowania. My tłumaczymy to zawsze tak samo: spisz wszystkie pozycje w jednej tabeli, policz je dla całego okresu, w którym planujesz trzymać inwestycję, i dopiero wtedy porównuj oferty, bo najtańsza prowizja nie zawsze oznacza najtańsze zlecenie. Ten tekst ma charakter edukacyjny i nie jest rekomendacją inwestycyjną.